Vanaf 1 januari 2026 is een Gebouwautomatiserings- en Controlesysteem (GACS) verplicht voor utiliteitsgebouwen met een verwarmings- of airconditioningsinstallatie van 290 kW of meer. Dit is geen administratieve last, maar juist een kans! Een GACS is dé sleutel tot slimmer, duurzamer en kostenefficiënter gebouwbeheer.
In veel organisaties draait het gebouw “wel”, maar ontbreekt de rust en logica. Informatie over installaties staat verspreid in systemen, documenten of in het hoofd van één collega. Daardoor wordt er vooral gereageerd op klachten, in plaats van gestuurd op inzicht.
Vanaf 2026 moeten thermische installaties in utiliteitspanden groter dan 290 kW voldoen aan GACS-klasse C; vanaf 2030 geldt dit vanaf 70 kW. Die verplichting lijkt technisch, maar in werkelijkheid raakt het de kern van goed gebouwbeheer: weten wat er gebeurt, waarom het gebeurt en hoe je kunt bijsturen.
Wat is de EPBD III-wetgeving?
De EPBD is een Europese richtlijn die de nadruk legt op energie-efficiëntie en slimme energieregeling in gebouwen. Een GACS-implementatie helpt bij het aantoonbaar voldoen aan deze eisen. Het systeem zorgt er niet alleen voor dat je verwarmings-, koelings- en ventilatiesystemen automatisch kunt reguleren, maar biedt ook beter inzicht in het verbruik. Zo kun je waar nodig op tijd bijsturen om de energie-efficiëntie van het gebouw te optimaliseren.
Een GACS is verplicht voor alle utiliteitsgebouwen, inclusief:
kleine kantoorgebouwen van bedrijven en overheden, gemeentehuizen, fabrieken, magazijnen, hotels, restaurants en zwembaden, scholen en gymzalen, ziekenhuizen en zorginstellingen. Naast het verbeteren van de operationele efficiëntie biedt een GACS aanzienlijke compliance voordelen, vooral met betrekking tot de Europese regelgeving.
Waarom een GACS?
-
Inzicht: GACS is geen extra systeem, maar een slimme laag die helpt om duidelijkheid te creëren.
-
Transparantie: Het toont hoe installaties samenwerken, welke instellingen actief zijn en hoe het gebouw reageert op omstandigheden zoals bezetting en buitentemperatuur.
-
Historie: Veel regelstrategieën zijn jaren geleden ingesteld en nooit meer aangepast, terwijl niemand nog precies weet waarom ze zo zijn.
-
Doorbraak: GACS koppelt gegevens aan de werkelijke behoefte en maakt zo verouderde strategieën weer logisch en effectief.
Hoe weet je of je voldoet aan de GACS-richtlijn: Ons GACS-stappenplan
Het antwoord is vaak lastig, omdat documentatie onvolledig is of systemen in de loop van jaren zijn uitgebreid zonder dat de samenhang nog duidelijk is. Daarom ontwikkelde Breijer de Breijer GACS-tool. Deze digitale omgeving die laat zien:
- welke installaties er zijn
- hoe regelketens in elkaar zitten
- wat instellingen doen
- hoe systemen samenwerken
- in hoeverre je voldoet aan GACS-klasse C, B of A
- welke verbeteringen logisch en nodig zijn
De tool brengt overzicht terug en maakt compliance begrijpelijk, concreet en aantoonbaar. Zodra je GACS compliant bent vervalt SCIOS scope 14 en EPDBIII richtlijnen.
Onze werkwijze
Stap 1: Quickscan
We starten met een grondige analyse: heeft jouw gebouw al een GACS? Zo ja, voldoet het aan de nieuwste wetgeving en jouw operationele behoeften? De basis hiervoor is de checklist van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). Zo niet, dan brengen we in kaart welke systemen geïntegreerd moeten worden en welke aanpassingen nodig zijn.
Stap 2: Plan
We vertalen de inzichten naar een helder maatregelenplan. Geen theoretisch document, maar concrete stappen met impact, prioriteit en onderbouwing.
Stap 3: Implementatie
Onze eigen technici richten instellingen en sturingen in binnen je bestaande gebouwbeheersysteem. Geen ingewikkelde vervangingen, maar slim optimaliseren van wat er al is.
Stap 4: Monitoring & optimalisatie
Omdat gebouwen veranderen door seizoenen, gebruik en bezetting, monitoren we prestaties en optimaliseren we instellingen. Daardoor blijft het gebouw logisch en betrouwbaar functioneren.
De meerwaarde van GACS voor maatschappelijk vastgoed
Het allerbelangrijkste voordeel – en de reden van de verplichte overstap in 2026 – is dat een Gebouw Automatisering en Controle Systeem helpt bij het verminderen van de energievraag en het verbeteren van de energie-inzet. Door het energiegebruik uitgebreid te monitoren en optimaliseren, kunnen de kosten worden verlaagd met potentiële besparingen van 20-40%.
Een tweede (kosten)voordeel is dat een GACS dankzij verbeterde communicatie en databeheer actief bijdraagt aan het verhogen van de betrouwbaarheid en efficiëntie in gebouwen. Hiermee worden ook het regeltechnisch onderhoud en keuringen tot een minimum beperkt. Het GACS genereert inspecties en rapportages die adviseren over maatregelen om aan de energie-efficiëntie eisen te voldoen.
Een derde voordeel van GACS is dat de verzamelde data geïnterpreteerd wordt door het systeem. GACS kan vervolgens het energieverbruik van het gebouw beïnvloeden. GACS biedt daarmee geavanceerde managementfuncties voor energieverbruik en -efficiëntie, die verder gaan dan de traditionele regel-, stuur- en beheerfuncties van een GBS.
Tot slot ondersteunt een GACS actief bij het behalen van eigen duurzaamheidsdoelstellingen. Dat is positief voor het imago van jouw organisatie. Ook weet je zeker dat je met een GACS voldoet aan komende wetgeving, zoals staat vermeld in de actuele EPBD IV-richtlijn.
Gebouw- en energiemanagement systemen
Slim gebouwbeheer begint met de juiste systemen. Verschillende gebouw- en energiemanagementsystemen spelen hierin een specifieke rol.
Het Energie Bewakingssysteem monitort, analyseert en rapporteert energieverbruik. Het biedt strategisch inzicht in afwijkingen en besparingskansen.
Het Gebouwautomatiserings- en Controlesysteem stuurt technische installaties, zoals verwarming en verlichting, automatisch aan om energie-efficiëntie en comfort te optimaliseren.
Het Gebouwbeheersysteem fungeert als een centrale interface voor gebouwbeheerders. Hiermee kunnen systemen handmatig worden gemonitord, aangestuurd en storingen worden gesignaleerd.
Het Energie Management Systeem gaat nog een stap verder door energiebeheer te koppelen aan bedrijfsstrategieën. Dit systeem richt zich op het meten, plannen en verbeteren van energieprestaties op organisatieniveau.
Waarom Breijer?
Breijer is een totaalaanbieder van technisch onderhoud en een expert in het digitaliseren en verduurzamen van gebouwen. We kennen de techniek, de praktijk én de mensen die dagelijks met die techniek moeten werken.
Het unieke is dat we niet alleen adviseren, maar ook zelf uitvoeren. Onze eigen vakmensen analyseren, optimaliseren, monitoren en zorgen dat de gekozen oplossing in de praktijk doet wat zij moet doen. Geen losse schakels. Geen afstand tussen plan en uitvoering.
Kort gezegd: één partner, en een toekomstgericht gebouw.
Start met inzicht
Ga voor slim en duurzaam gebouwbeheer en begin met een gratis quick scan. Onze specialist Marcel verteld je graag meer over de mogelijkheden van GACS en hoe dit bijdraagt aan energie-efficiëntie, comfort en kostenbesparing.